Muqdisho, Sabti, 4ta September, 2010.
Maamulka xarakadda Alshebab oo Xukun gacan goyn ah ku fuliyay dhalinyaro lagu Edeeyay Falal xatooyo ah.
Maamulka Xarakadda Alshebab ee magaalada B/weyne ee Gobolka Hiiraan ayaa maanta Xukun gacan goyn ah ku filiyay labo dhalinyaro ah oo lagu Edeeyay iney jabsadeen Dukaan Ku yaala magaalada B/weyne.
Xarakadda Alshebab ayaa saakay Mee fagaare ah gacmaha uga goysay Haaruun Cabdi Cali iyo Liibaan Xirsi Husein oo lagu Edeeyay iney Xadeen alaabo lagu qiimeeyay hal Miyaln oo shlin soomaali ah sida uu sheegay Gudoomiyaha xarakadda Alshebab ee Gobolka Sheikh Yusuf cali Ugas oo saxaafadda la hadlayay ka dib markii xukunka lagu fuliyay Edeysanayaasha.
Gudoomiyaha Gobolka Hiiraan ee Xarakadda Alshebab ayaa sheegay in Maxkamada wilaayadda Gobolka Hiiraan xukunka ay ku riday dhalinayaradan ka dib markii n qirteen dabiga lagu soo edeyay ee xatooyada.
Sheikh Yuusuf ayaa sheegay in Go'aanka Xukunkan ay gaartay Maxkamada gobolka ee xarakadda Alshebab isla markaana Maxrakada in badan raadisay qiil looga maarmi karo in gacmaha looga jaro dhalinyaradan balse la wayay.
Ma ahan markii ugu horsay ee maamulka xarakadda Alshebab ee ka taliyaha qeybo badan oo dalka ka tirsan ay fuliyaan Xukun kan la mid ah.
Sheikh Sharif Axmed oo ku baaqay in la sameeyo Gudi qaran oo ka soo tala bixiya Qabyo qoraalka dastuurka Cusub ka dib Warsaxaafadeed uu maanta ka soo baxay xafiiskiisa.
Warsaxaafadeedka ka soo baxay xafiiska Madaxweynuha Dowladda KMG sheikh sharif oo loo qerybiyay warbaabinta kala duwan ayaa u qornaa sidan, Dastuur cusub oo Soomaaliya loo sameeyo waa howl qaran oo ahmiyad gaar ah leh, muggeeduna ballaaran yahay, taas oo ay tahay in uu ahaado hab cad oo aan daldaloollo lahayn islamarkaana ku fadhiya sharciyad iyo qaneeco shacab.
Madaxweyne Sheikh Sharif sheikh Axmed waxaa kale oo uu tilmaamay "Si loo helo dastuur dhab ahaan ay Soomaali leedahay, waa in qoraalka qabyada ah uu noqdo mid ay ka dhex muuqato yididiilada iyo danaha shacabka Soomaaliyeed, taasina waxaa lagu gaari karaa ka qeyb-gal dadweyne oo aad u ballaaran.
Madaxweynuhu isagoo aqoonsan dadaalka iyo howsha culus ee uu Guddiga Federaalka Dastuuriga ah ee Madaxbannaan qabtay, wuxuu yiri " annagoo og in dastuurkan qabyada ah uu yahay mid sii wanaajinaya Axdigii KMG ahaa, haddana wuxuu u baahan yahay hufid iyo wax ku darid ka yimaada muwaadiniinta Soomaaliyeed, khubarada sharciga, culumada diinta iyo xubnaha baarlamaanka si loo xaqiijiyo inuu ka tujumayo danta iyo rabitaanka shacabka Soomaaliyeed.
Isagoo arrintan ka hadlaya, Madaxweynuhu wuxuu soojeediyaya in la sameeyo gudi qaran oo talo bixin ah oo ka kooban Xubnaha Baarlamaanka, khubaro sharci, khubarada dhaqan iyo shacab weynaha.
"Naf-huriddii iyo dhiiggii wasiirrada, xubnihii Baarlamaanka iyo dhiigga hadda daadanaya ee shacabkeenna iyo askarteenna ayaa nagu khasbaya in aan dalbanno Dastuur dhammeystiran oo aan ceeb lahayn oo ah mid Soomaalida ka yimid oo danahooda ku qotoma." Ayuu yiri Madaxweynuhu.
Dhanka kale, Madaxweynuhu isaga oo ishaaraya qaabka loo wejihi karo samaynta dastuur cusub iyo ansixintiisaba waxa uu yiri, "Dastuur si uu ku noqdo dastuur Qaran, waa in uu helaa afti dadweyne, waana taa midda laga doonayo xukuumadda in ay waqtigeeda isugu geyso sidii lagu gaari lahaa, furuhuna waa in amniga la sugo.
"Haddii taa ay ka hor yimaadaan caqabado waa weyn oo laga garaabi karo, waxaa xusid mudan in waxa hadda ay Soomaali haysato oo afti dadweyne lagu ansixiyey -- uu yahay Dastuurkii 1960-kii, Haddaba, iyada oo baarlamaanka hadda jira ay adeegsanayaan awoodda uu siiyey Axdiga KMG, ayay Dastuurkii 60-kii ku dari karaan qodobada ka dhammin sida ku dhaqanka shareecada Islaamka iyo habka maamulka Federaalka ah go’aankase waa mid baarlamaanka u yaal." Ayuu hadalkiisa ku daray Madaxweyne Sheikh Sharif.
Ugu danbayntii, Madaxweynuhu, isaga oo ka hadlaya, habka ansixinta dastuurka cusub iyo sidii horey loogu sii socon lahaa marka uu dhamaado waqtiga DFKM ah oo ku eg bisha Ogosto 2011 waxa uu hoosta ka xarriiqay, "Dowldda Fadaraalka Ku-meel gaarka, oo ay ka mid yihiin Madaxweynaha, Baarlamaanka iyo Golaha Wasiirada,in aanay weli si rasmi go’aan uga gaarin habka iyo qaabka dastuurka cusub loo ansixin doono, taas oo markii la dhameeyo qoraal Madaxweynaha lagu shaacin doono.
Sida ku cad Dastuurkii 60-kii iyo Axdiga KMG ah, hay’adaha dastuuriga ah, gaar ahaan xukuumadda ayaa laga rabaa in ay soo bandhigaan qorshe hawleed, baarlamaanka ayaana sharciyad u haysta in ay sharci ka soo saaraan qaabka dastuurka loo ansixinayo iyo dhammaadka xilliga kala guurka, shuruucdaas oo dhaqan galaya markii uu Madaxweynuhu saxiixo.Faallo: Sheekh Shariif ma fahmi karaa Waxa dastuur iyo xeer yahay, bacdamaa uu ku soo hanaqaaday dil dhac iyo boob iyo is daba yaacii maxaakiimta oo qorigu Dastuurka ahaa Qur'aankana qiil hadba doc loo weecsho u ahaa.
Sheekh Shariif oo ka mid ah wwaxyaabaha mucjisooyinka adduunka ayaa noqday qofkii ugu horeeyay adduunka ee noqda madaxweyne Qaran isagoon maalin qura Shaqo dowladeed ka shaqeyn !
Xilkaas loo dhiibay Shiikhan ilbaxa ah ee ku horeeya isdaba mariska iyo laba wajiilanimada ayaa waxaa ka dambeeyay Axadkii muuqaalka Sare Muslimka ka ahaa Axmad Ould Abdalla oo dhib waxaan aheyn u soo kordhin Soomaaliya kadib markuu labadii jago ee ugu sareeyay waddanka u dhiibay Labada Axad ee aan khibrad Dowladnimo innaba arag.
Cumar Cabdirashiid ayaa isaga waxaa weli lagu leeyahay Lacagtii deynta Waxbarashada (OSAP-Ontario studenr Assistance Program) ee uu ku noolaa xilligii uu waxbaranayay isagoo aan Canada gudaheeda wax shaqa ah oo sidaa loo sii sheegi karo aan ka qaban, walow uu Shaqo konturaad (Contract) ah ka helay UN ka oo aheyd tirakoob laga sameynayay qaxootiga DaarFuur taasi oo Gabar careysani xabbad ku dhufatay Bishii ugu horeysay shaqada, Resumee ga Cumar Cabdirashiid ee saxda ahna waa khibrad hal bil ah oo uu Darfur ka soo shaqeeyay !
Jagada xigta Madaxweynaha iyo Ra'iisal wasaaraha waa midda Ra'iisal Baarlamaanka oo iyaduna ay isku badbadaleen Rag ay dugaashatay aqoom darro iyo maangaabnimo oo labaduba ka soo jeeda Gobolka Baay
Aadan madoobe aan ku horeeyo, Wuxuuu ahaan jiray sida igu maqaalka ah oo aanan hubin Macallin Dugsi ku haya deegaanada uu ka soo jeedo, markii dambana noqday kutaaba Xoor qabqable dagaal ah oo lagu tiriyo in dad badani gacantiisa ku geeriyoodeen.Shariif Sakiin ama Shariif Xariif ayaa aqoon Diin iyo mid adduun toona lagu heyn, wuxuuse heystaa Khibrad ah gadisle Jaad ama Jaadwale isaga oo lacago fara badan ka sameeyay Jaadka xilli magaalada Baydhabo dadku u baaba'ayeen kumanaan lloguna magac daray magaaladii Geerida (City of Death) Shariifka ayaa innaba aqoon luqadaha Carabiga, Ingiriiska iyo Talyaaniga Toona wuxuu mar kasta kasbada aqoon yahano u tarjuma sida Prof. Ibbi iyo rag kale oo la mid ah.
Shariif Sakiin ayaa lagu eedeeyaa inuu lunsaday lacagihii dhacabka dhibaateysani ugu soo deeqeen deeq bixiyaasha reer Galbeedka, isagoo hadda la sheego inuu leeyahay Xawaalad ka mid ah xawaaladaha Soomaalida, sidoo kalena la sheego inuu Qasriyo ka agatay Dhula shisheeye isaga Madaxweyne Shariif na isla og yihiin.Aakhiro maxaa xisaab rag sugeysa.
Faaladaan Waxaa qoray oo ay u gaar tahay Laashin Abtidoon Baahalow
Musician caan ah oo xalay ku geeriyooday Magaalada Muqdisho.
Allaha u naxariisteen Maxamed Cabdi Kheyre (Beerfale) oo ka tirsanaa Hoboladii waaberi ayaa xalay ku geeriyooday magaalada Muqdisho ka dib markii in mudo ah uu xanuunsanaa.
Marxuum Beerfale ayaa saakay lagu aasay magaalada Muqdisho sida uu sheegay Gudoomiyaha Fanaaniinta Hoboladda Waaberi Abwaan Saciid Xarawo.
Abwaan siciid Xarawo oo ka hadlay taariikh Musication-ka Marxuum Beerfalle ayaa sheegay inuu fanka ka soo galay dhinaca Ciidamadii Xooga isla markaana uu ka mid ahaa Musician-nadii lagu aasaasay hoboladii waaberi, waxaana Marxuumka Muusiga uu ku soo bartay dalka Masar.
Marxuum Beerfalle ayaa ka soo qeybqaatay riwaayado fara badan,sida Wad iyo Wacad,If iyo Aakhiro, Xisaab Xil ma leh iyo kuwa kale isagoo garaaci jiray turumbet ka nooc ka mid ah oo la yiraahdo Koorneeto ama Cornet isagoo ka mid ahaa musicianada looga dambeeyay.Marxuumka Caruurtiisii ayaa ka mid ahaa jilayaashii filimkii Cilmi iyo Caada iyagoo ahaa xiligaas ilmaha ugu caansan ee Caruurta Fanaaninnta.
Allaha u Naxariistee Marxuum Maxamed Cabdi Beerfalle ayaa ifka kaga tagay xaas iyo caruur.Fanaaniinta Qaranka Soomaaliyeed ayaa ay soo foodsaartay dhibaatooyin Badan tan iyo burburkii Dowladii dhexe ee Soomaaliya iyagoo aan innaba helin daryeel dhan kasta ah aysanna jirin wax Camal ah oo ay sameeyaan, Waxaana badankood ay yihiin kuwa wadaniyadi ku dheehan tahay oo door biday iney dadkooda la qeybsadaan waayaha adduunka iyo isbaddalada dhacaaya, kuwooda qurbaha soo gaaray ayaan wax war ah ka heyn dhibaatada heysata xylafadoodii , waxaana Ilaah ka baryeynaa inuu dhibaatada ka saaro umaddeena wadankeenana siduu uu ahaan jiray noogu soo celiyo.
Tifatiraha MudugNet Laashin Abtidoon Baahalow oo xiligii uu ka mid ahaa Ardayda Dugsiyada ee Waaberi la heesa ayaa Tacsi tiiraanyo leh u diraaya dhamaan Caruurtii iyo Xaaskii Allaha u naxariisto Marxuun Beerfale,
Inaa Li laah wa Inaa ilayhi Raajucuun.
Dastuurka Cusub oo dhaliyay khilaaf siyaasadeed mar kale soo kala dhexgalay Hogaanka sare ee Dowladda KMG
khilaafkii u dhaxeeyay Hogaanka sare ee dowladda KMG ayaa mar kale cirka Isku shareeyay ka dib markii Ra'iisulwasaare Cumar C/rashiid uu qoraal kaga codsanayaao qaramada Midoobay in la sameeyo dastuur Cusub loo sameeyo soomaaliya u qoray qaramada Midoobay.
Ra'iisulwasaare Sharmaarke ayaa qoralaakaasi ku sheegay inuu ka codsanayaay qaramada midoobay in soomaaliya laga saaro Xiliga KMG.
Mr Sharmaarke ayaa ku tilmaamay dastuurkan fursad weyn oo ay heleen shacbka soomaaliyeed mudadii 20ka sano ee dalka burburka ka jiray,waxa uu nasiib daro ku tlmaamay hadalka ka soo yeeray qaar ka tirsan xildhibaanadda baarlamanka oo ku gacansayray Qabyo qoraalka Dastuurka Cusub isla markaana Edeyn kulul dusha uga tuuray Xukuumadda Cumar C/rashiid.
Ra'iisulwasaaraha dowladda Dowladda KMG ayaa ku Eedeeyay madaxweyne Sharif uu yahay caqabada hor taagan meel marinta dastuurka Cusub ee ay soo diyaariyeen Gudiga Madax banaan iyo Qubaro ka tirsan Qarmada Midoobay.
Xiriirka u dhaxeeya madaxda sare ee Dowladda ayaan wanaagsanayn tan iyo markii xil ka qaadista lagu sameeyay gudoomiyihii hore ee baarlamanka sheikh Aden madoobe,waxaan labada dhinac ay leeyihiin kooxo xildhibaano ah oo taageersan fegradahooda kala duwan.
Warar lagu kalsoon yahay ayaa sheegaya in wafdigii ka socday Qaramada Midoobay ee dhawaan yimid Muqdisho waxyaabaha ay kala hadleen Madaxweyne sharif uu qeyb ka ahaan Qabyo qoraalka dastuurka iyo Khilaafka Cusub ee soo kala dhex galay madaxweynaha iyo ra'iisulwasaaraha.
Khilaafkan hareeyay hogaanka sare ee dowladda KMG oo la daalaadhaceysa Weerarada maalin laha ee kaga yimaada Xoogaga ka soo horjeeda ayaa laga yabaa mar kale in beesha caalamka faragalin ku soo samayso xalinta muranka Madaxda Dowladda KMG oo ka talisa in ka yar 10km oo caasimada ah.
Waxgaradka iyo Odayaasha dhaqanka Galmudug oo ku baaqay in wax laga qabto falal amni darida Gobolka Mudug.
Waxgaradka iyo odayaasha Dhaqanka maamulka Galmudug State ayaa ugu baaqay maamulka Galmudug iney wax ka qabtaan falalka Amni darida ah e ka jirta Koonfurta Gobolka Mudug kadib kulan ay maalintii shalay ku yeesheen Koofurta magaalada Gaalkacyo.
Kulanka Odayaasha ayaa looga hadlay falalka Amaan darida ee ka jira Gobolka sida dilalka qorsheysan, Dhaca iyo falal kale ee lidiga ku ah Amaanka kuwaasoo mudooyinkii ugu dambeeyay ka dhacayay Degaanadda maamulka Galmudug.
Waxgaradka ku ku shiray Magaalada Gaalkacyo ayaa ugu baaqay shacabka in ay la shaqeeyaan ciidamda amaanka si loogu hortago dadka falalka amaan dari ka gaysanaya gudaha magaalada Gaalkacyo ee Xarunta gobolka Mudug.
