Journal/Diary

Sanadkii Xulka Kubadda Cagta ee Gobolka Mudug ay amakaag galiyeen Soomaalidii xiiseyn jiray Cayaaraha Gobollada

Taariikh dhaxal gal ah oo aan horay loo qorin

Cabdirisaaq Cadde- Ex Garsoore heerka Koowaad Kubadda Koleyga (1983 -1988).

Sanadku wuxuu ahaa 1984, goobtuna waxay aheyd Muqdisho waxaa gobollada dhan ka dhacayay u diyaar garowga Cayaaraha Gobollada iyadoo Qaabkii loo xulayay Cayaartoydii Gobolka Banaadir ay noqotay mid muran ka dhashay, sababtoo ah cayaartooy badan oo u qalmay iney gobolka matalaan ayaa laga tagay , kuwa aan caan ka aheyn Garoomada Xaafadaha ayaa si eex iyo garab ah loogu daray.

Agagaarka daarta dabka oo ay u aheyd bar kulan cayaartooyda heerka Koowaad iyo Garsoorayaasha iyo dhalinyarada magaca ku laheyd magaalada oo ay ka mid ahaayeen fanaaniinta Qaranka oo ku kala noolaa xaafadaha Hodan, Howl-wadaag, waaberi iyo Xamar Jajab ayaa waxaa aad looga hadlayay sida xaq darrada ah oo loo xulay taasoo dood dheer ka dib keentay in aan sameyno xul dhalinyaro ah oo matali kara Gobolka Banaadir, kuwaas oo ahaa Cayaartoydii ugu cad cadeyd Garoomada Bacaadka ee Xaafadaha aan kor ku soo xusay:

Garoonka Iskool Hodan

Garoonka Iskool Boolisiyo

Garoonka Howlwadaag

iyo Garoonka Tarabuunka

Nasiib darrase Cayaartooyda aan xulnay oo ahaa kuwa u qalmay iney qaranka matalaan cidi nagama siisan qiimigooda, raggii wax ka xulay waxaa ka mid ahaa Naxariistii janno Allaha siiyee Fanaankii Caanka ahaa Axmed Shariif Killer naxariistii janno Allaaha siiyee oo ahaa Taageere weyn ee Cayaaraha Xaafadaha mar kastana dhiiri galin jiray dhalinyarada heybadda u leh cayaarta iyo Abtidoon Baahalow oo isagu noloshiisa aan kubbad lugtiisa ku tuurin laakiin ahaa af ka laacib iyo dhiiri galiye jecel inuu taariikh sameeyo, waqtigiisa inta badanna ku mashquulsanaa shiididda Saliid macsarada makiinadii Abtigiis, khaasatan xiliyada sisinta soo go'do, waxaase mar kasta Abtidoon looga dambeeyay shaandheynta Goolasha quruxda badan ee Garoomada ka dhaso, wuxuuna ahaa Taageere jecel Mukhtaar Cuti oo Batroolka ahaa iyo Cabdiraxmaan Dhamuuke oo Sancada ahaa oo uusan cayaarahooda marna ka baaqan jirin.

Abtidoon Baahalow oo xiligaa loo yiqiin malaay gaduudow ayaa kaalin weyn kaga jiray guulaha ciyaalka Xaafadda oo maalmaha ay sharadka dheelayaan oo ay kooxo adag la dheelayaan taasoo ay ka baryi jireen inuu tuutihiisii Isboortiga soo xirto oo uu garab siiyo ciyaalka Xaafadda.

Waxaa ugu qosol badneyd Cayaar xiisa leh oo dhex mareysay Ciyaal Xamar jajab iyo Ciyaal Siigaale oo u badnaa yar yar bacdamaa Dhalinyaradoodii ay yaraan heerka koowaad galeen sida Nuur Amiin (Madbacadda), Marshaale (Wagad), Dhamuuke Garweyne(Sancada) Feysal Laangare(Wagad), Leyli Cabduqaadiri Xaashi Dholodholo (Allaah u naxariistee) (Muqdisho), Qaasimeey Garweyne(Gaadidka) Cabdi Xaaji Calasow(Allaha u naxariistee) (Horseed) iyo Qaar badan oo heerka labaad safanayay, Ciyaal xamar jajabka oo ka xoog badnaa kana da`weynaa Ciyaal siigaale ayay ka fursan weysay in Abtidoon Baahalow Tuutihiisiii Buluugga iyo Cadaanka soo xirto.

Cayaarta ayaa daqiiqadii 5aad gool qurux badan laga dhaliyay ciyaalkii xaafadda Siigaale, markaasoo aan hal mar qeylo dhaan la kacnay Malaay gaduudow , taasoo Abtidoon Baahalow Bilaabay is kululeys isagoo ahaa shakhsiga ugu lafta weyn inta garoonkaas joogtay orod aan kala go' laheyn ku sameeyay garoonka taasoo kooxdii xamar jajajb attention koodoo dhan noqotay Geedkaan weyn oo cayaarta la soo galin rabo , waxaana taasi ay sababtay in Gool qurux badan ay dhaliyaan kooxdii Siigaaleku bar bareeyaan, Abtidoon oo aan kubadda dhinac loo tuuro aqoon ayaa sii watay is kululeyskiisii waxaana 4 gool oo isku xigta dhaliyay kooxdii Siigaale inta aysan qeybta koowaad dhamaanin, taasoo ka careysiisay kooxdii Xamar jajab oo tiri lafa weyne ama garoonka ha soo galo ama showga ha naga daayo.

Garsoorihii cayaarta oo ahaa garsoore Qaran ayaa u sheegay kooxda Xamar jajab in Lafa weyne xaq u leeyahay inuu is kululeeyo saqaashanka daqiiqadood ay cayaartu socoto, xitaa inta nasashada lagu jiray Abtidoon oo macsaradii korkiisa ka soo duxeyso ayaa iskululeys kiisii sii watay, daawadayaashii oo dhanna u daawanayeen sidii nin ajnabi ah.

Cayaartaas ayaa kooxdii Siigaale guusha ku raacday 5-3, guushaas na ay uga mahad celiyeen Abtidoon Baahalow oo ay taageeryaashii xamar jajab ay ul iyo tuuryo ku geeyeen gurigiisii ayagoo ku dhawaaqayay Sixiroow iyo erayo aad u liita waxaana laga mamnuucay garoonka iskoola Boolisiyo.

Hadaan dib ugu soo noqdo xulkii Gobolka aan sameynay ayaa isa soo xiray oo aan ka gadi weynay guddigii xulayay cayaartooyda Gobolka oo mar hore tababar u bilaabay cayaartooydii ay xusheen, waxaana laga fursan waayay in aniga la ii diro Xasan Abshir oo markaas ahaa Duqii magaalada oo ay aabahey wada shaqeyn jireen aadna ii xushmeyn jiray markaan dano ka yeesho xafiiskiisa isagoo weliba ogsoonaa inaan ahay taageero qarsoon oo kooxda Muqdisho ah.

Subaxii dambe ayaan Xafiiska ugu tagay anoo kaashaday Tababarihii Gabdhaha Dowladda Hoose Maxamed Faarax Qambi oo aan College ka ka soo wada qalin jabinay, sidiina aan ku tagay xafiiskii Duqa magaalada , waxaan u sheegay in Cayaartooyda Gobolka loo xulay aaney aheyn kuwo tayo leh oo aan hayo liis matali kara Gobolka qaadina kara koobka iyagoo aan laga badin cayaar qura ama Gool laga dhalin, intuu qoslay ayuu igu yiri kuwa aan soo arkay kuwa la mid ah adeer xamar ba ma joogaanee kuwaan orod oo Mudug la aad ( Waa hadal taariikhi ah).

Habeenimadii iyadoo war la iga sugayay ayaan dabka imid xilli dambe anoo cayaar is reeb reeb ah ka soo qabtay Garoonka Lugino oo aad u daalan, waxaana u sheegay wixii aan kala kulmay duqa magaalada oo igu yiri orod oo Gaalkacyo la aad, hal mar ayaa qosol meeshii dhameyd is qabsatay ragii meesha joogay nus waxay ahaayeen rag ka soo jeeda Mudug, waxaase meesha mar kasta isku dhici jirtay Caayda Gaalkacyo oo ay ka mid aheyd ``hadaad roob tahay Saaxiibow Gaalkacyo ma ka diì laheyd`iyo hadallo la mid ah.

Waxaa markiiba talo soo bandhigay Killer (AUN) iyo rag kale oo aanan hadda xasuusan oo yiri: war ragaan Gaalkacyo maan geyno ha u soo saftaanee, halkii ayaa arinka waxaa ka sii amba qaaday Abtidoon Baahalow, Killer iyo Rag kale oo aanan hadda xasuusan sidiina u kaxeeyay cayaartooy aan weligood Abkood Jowhar xagaa u dhaafin oo 16 ah, marka laga Reebo Saalimow oo reer Baled weyne ahaa .

Is reebreebkii hore ayay kooxdii ku soo baxday kaalinta Koowaad, halka Hiiraan na ku soo baxday kaalinta Labaad iyadoo Abtidoon Baahalow Cariirsaday jagada Tababare ku xigeenka, waxaase mucjiso ahaa inaan Gool qura laga dhalin kooxdii Mudug .

Halka Dhib ah oo ay la kulmeen Cayaartoydii ayaa waxay aheyd dadkii Gobolku halkii ay soo dhaweyn lahaayeen ayay tuuryo iyo foori la daba galeen waayo waa nooc dad ah oo aysan hore u arki jirin oo u badnaa Reer Xamar, Jareer, Yemen iyo qaar ina Baahalow oo kale ah oo meel loo raaco laheyn Waxaa ka mid cayaartooydaas Cayaartooygii aan ug jeclaa Cayaartooyda Difaaca ka cayaari jiray Soomaaliya Ajeeloow oo markii dambe Muqdisho u saftay isla sanadkii xigayna Qaranka ku biiray..

Markii Xamar loo soo gudbay ayaa kooxdii Mudug waxaa lagu qoray is reeb reeb aad u adag oo ay ku jireen Banaadir iyo Jubbada Hoose iyo Sanaag.

Cayaartii ugu horeysay oo ay la yeesheen Jubbada Hose ayay ku direen 2 gool iyo eber, taasoo dhakafaar ku ridday daawadayaashii iyo taageerayaashii Cayaaraha iyadoo kooxda Mudug oo aheyd Jabhad wadday dhambaal culus ay muujiyen cayaar iyo asluub wanaag aan horay cayaaraha Gobollada looga baran, waxaana arkeysay in Cayaartootda difaaca ah ay marna weerar galayaan marna difaac glayaan oo Cayaartooy kasta awoodo inuu sadddex position la cayaaro.

Cayaartii xigtay oo aheyd middii ay sugayeen ayaa foodda ay isa saareen kooxdii Gobolka Banaadir oo aad loo buun buuniyay dhanka idaacadaha iyo Raadiyaha , waxaase ayaan darro noqotay in 10 kii daqiiqo ee ug horeysay ay kubadda lugtooda ku taaban waayeen kooxdii Banaadir, waxaana looga adkaaday 7 gool iyo eber.

Kooxdii Mudug ayaa mar qura magacooda cirka isku shareeray iyadoo kaliftay in wasaaradii Isboortiska uu wasiir u ahaa Mire Awaare (Allaha u naxariistee) oo markiisii hore Xaafadda Baar Raaxo daganaan jiray aqoonsadayna dhowr cayaartooy oo daris ay ahaayeen ayaa kulan deg deg ah oo arinkaas wax looga qabanaayo qabtay, duhurnimadii Maalinkii xigtayna Barnaamijka Faaqidaada Cayaaraha oo uu daadihinayay wariye Kolombo ka sii daayay Goàankii wasaaradda Isboortiga oo ahaa in Kooxda Gobolka Mudug ee kubadda Cagta laga saaray tartanka Cayaaraha Gobollada bacdamaa ay jabiyeen Xerka ciyaaraha Gobollada oo ah in cayaartooydu deggan yihiin gobolk ay u safanayaan ugu yaraan saddex bilood ka hor cayaaraha Gobollada.

Waxaa Dhacday in 11 kii cayaartooy ee Gobolka Mudug u soo saftay ay dhamidooda ka mid noqdeen kooxaha heerka koowaad, lix ka mid ahna sanadkii ugu horeeyay ka mid noqdeen xulka Qaranka, Tababarihii kooxda oo aanan magaciisa xusuusan waxaa qaatay kooxaha ugu caansanaa serie A da, Abtidoon Baahalow oo tababare xigeen ahaa waxaa laga mamnuucay garoomada Koonis Stadium iyo Mogadishu stadium, waxaana loo nisbeynayaa inkaarta Abtigiis oo uu ka daayacay sisin shiididii, sidiina uga goày Isboortiska waddanka.

Haddaba Waxaa hubaal ah hadii dadaal yar la sameeyo in kooxahaan Gaalkacyo laga soo saari karo halyeeyo matala Qaranka weliba hadii lagu daro ilmaha Barakacayaasha oo ay ku jiraan kuwo aabayaashood u soo safan jireen Kooxaha heerka Koowaad in la heli karo kooxo aan hore Somalia u soo marin oo u dhigma kooxdii Mucjisada Cayaaraha Gobollada Dalka 1984tii oo noqday hadal heynta sanadkaasi nasiib darro waxaan ka xasuustaa Ajeelow iyo Saalimow oo labaduba markii dambe kooxda Muqdisho difaaceeda ka mid ahaa.

Waxaa sidoo kale mudnaan gaar ah in la siiyo ah in wiilasha Caanaha Geela lagu soo koriyay ay ka qeyb gali karaan tartamada Oroddada ee Caalamiga ah guulo weynna ka soo hoyn karaan , oo weliba ay Ethiopian ka iyo Kikuuyada ka saari karaan suuqa hadii laga ilaaliyo Jaadka iyo waxyaabaha maan dooriyaalka.

Waxaan qormadeeydaan ku soo gabagabeynayaa hadal qosol leh oo magaalada Toronto goob bahda Isboortiga isugu yimaadaan ku dhex maray Cayaartooygii weynaa ee Qaranka Ahmed Abdikriim Walaayo (Cantar Jeenyo) oo ah nin saaxiibkeey ah aana ka mid ahaa taageerayaashiisii xilligii uu u safan jiray kooxda LLPP ama Jeenyo, waxayna u dhacday sidan:

Cantar Jeenyo ayaa wuxuu maqlay nin reer Mudug ah oo ka sheekeynaaya Cayaarta kubadda Cagta iyo sidii berigii uu yaraa ugu fiicnaa iyo sida uu sigada u kicin jiray markuu kubadda lugta la helo, Cantar Jeenyo oo aad ula dhacay xirfadda ninkan reer Mudugga ah ayaa weydiiyay dhinacee ka cayaari jirtay horay mise gadaal oo uu ula jeeday ma adifaac ayaa ka cayaari jirtay mise weerar !

laakiin ninkii reer mudugga ahaa oon fahmin waxa uu ula jeedo ayaa ugu jawaabay war annagu horay iyo gadaal midna kama dheelno ee Gudub baan u dheelnaa !

Caabdirisaaq Cadde
MudugNet Editor

F.G. Waxaa xusid Mudan in Avvocato Cabdiraxmaan Xaaji Ereg oo ahaa gudoomiyihii Maxkamadda Gobolka Jubbada Hoose inuu ahaa gudoomiyihii Kooxda Jubbada Hoose, si fiicanna u xasuusta dhacdadaan oo wax inoogu dari doono.

Avvocato Ereg oo adeerkeey ah ayaa intii ka horeysay intaanan noqon garsooraha i siin jiray warqad aan ku daawado cayaaraha Gobollada , maqaal gaar ah ayaan ka sameyn doonaa waxyaabihii dhacay iyo ciddii guusha qaadday sanadkaas Cayaaraha Gobollada.